Drukuj

Duże przedsiębiorstwa w Regionalnym Programie Operacyjnym – Lubuskie 2020

Regionalny Program Operacyjny – Lubuskie 2020 powstał m.in. w oparciu o zapisy Umowy Partnerstwa, przyjętej przez Komisję Europejską w dniu 23 maja 2014 r. Zgodnie z treścią przedmiotowej Umowy wsparcie w ramach Programu skoncentrowane jest głównie na MŚP, jednakże nie wyklucza w sposób całkowity możliwości korzystania ze wsparcia przedsiębiorstwom dużym, z definicji nie będącym MŚP.

Wsparcie dla przedsiębiorstw, w tym dużych podmiotów, zaplanowane jest w RPO-L2020, pod określonymi warunkami, w ramach dwóch źródeł finansowania: środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz środki Europejskiego Funduszu Społecznego.

Informacje dotyczące rodzaju beneficjentów mogących być odbiorcami pomocy w ramach RPO-L2020 wskazane są w treści Programu, w opisie każdego z Priorytetów Inwestycyjnych. Ważną informacją, także ujętą w treści dokumentu, jest zakres planowanej interwencji oraz oczekiwane rezultaty i zmiany jakie chcemy osiągnąć poprzez realizację danego Priorytetu Inwestycyjnego. Istotnym elementem RPO-L2020 są także zasady kierunkowe, czyli warunki niezbędne dla zakwalifikowania danego przedsięwzięcia do wsparcia, które również znajdują się w każdym podrozdziale opisującym dany Priorytet Inwestycyjny.

Osią Priorytetową skierowaną bezpośrednio do przedsiębiorstw jest Oś 1 – Gospodarka i innowacje. W poszczególnych Priorytetach Inwestycyjnych Osi wskazani są beneficjenci, którzy mogą korzystać ze wsparcia. Wsparcie, z którego mogą korzystać duże firmy zostało opisane w Priorytecie Inwestycyjnym 1b (pełna nazwa PI brzmi: promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje, rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi i sektorem szkolnictwa wyższego, w szczególności promowanie inwestycji w zakresie rozwoju produktów i usług, transferu technologii, innowacji społecznych, ekoinnowacji, zastosowań w dziedzinie usług publicznych, tworzenia sieci, pobudzania popytu, klastrów i otwartych innowacji poprzez inteligentną specjalizację, oraz wspieranie badań technologicznych i stosowanych, linii pilotażowych, działań w zakresie wczesnej walidacji produktów, zaawansowanych zdolności produkcyjnych i pierwszej produkcji, w szczególności w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających, oraz rozpowszechnianie technologii o ogólnym przeznaczeniu).

Zapisy programowe dotyczące możliwości finansowania przedsięwzięć innowacyjnych w ramach EFRR wynikają m.in. z zawartych w Umowie Partnerstwa wniosków z dotychczasowych doświadczeń wdrażania programów: … z uwagi na zróżnicowany charakter potrzeb i problemów leżących u podstaw niskiego poziomu konkurencyjności i innowacyjności MŚP w Polsce zachowany powinien zostać szeroki zakres wsparcia tych podmiotów: wsparcie bezpośrednie, wsparcie ograniczonej, dopasowanej do potrzeb przedsiębiorstw oferty konkretnych usług i produktów IOB oraz rozwoju kapitału ludzkiego w przedsiębiorstwach. Badania wskazują, że dotyczy to mikro- i MŚP, w tym w szczególności realizujących projekty innowacyjne i badawczo-rozwojowe, które w największym zakresie dotknięte są negatywnymi skutkami występowania zjawiska luki finansowej (utrudniony dostęp do finansowania zewnętrznego). W przypadku dużych przedsiębiorstw wsparcie publiczne jest najbardziej efektywne, gdy dotyczy projektów wysoce innowacyjnych i badawczo-rozwojowych oraz uwzględniających współpracę z partnerami gospodarczymi, w szczególności firmami z sektora MŚP[1]. Ponadto w opisie interwencji w ramach poszczególnych celów tematycznych wskazano, iż „Wsparcie w CT 1 jest skoncentrowane na MŚP. Przewidziane są również inwestycje dużych przedsiębiorstw w obszarze CT 1, pod warunkiem zapewnienia konkretnych efektów dyfuzji działalności B+R+I do polskiej gospodarki. W przypadku dużych firm preferencją objęte będą projekty podejmowane wspólnie z MŚP lub przewidujące współpracę z MŚP, NGO i instytucjami badawczymi”.[2] Natomiast, jak sama nazwa wskazuje, Cel Tematyczny 3. Wzmacnianie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw, sektora rolnego (w odniesieniu do EFRROW) oraz sektora rybołówstwa i akwakultury (w odniesieniu do EFMR) skierowany jest tylko do sektora MŚP. Stąd duże przedsiębiorstwa nie mogą być odbiorcami pomocy, w tym właśnie CT.

W treści Programu zapisano, iż duże przedsiębiorstwa mogą być odbiorcami pomocy, w przypadku gdy będą podejmować współpracę z MŚP lub MŚP i instytucjami badawczymi, naukowymi, pro-innowacyjnymi. Ważnym elementem jest również, w przypadku realizacji przedsięwzięć przez duże podmioty, zapewnienie konkretnych efektów dyfuzji działalności B+R do gospodarki. Jednakże preferowane będą projekty mające na celu prowadzenie prac badawczych, rozwojowych podejmowanych wspólnie przez duże przedsiębiorstwa z MŚP lub MŚP i instytucjami badawczymi.

Ponadto w ramach Osi Priorytetowej 3 Gospodarka niskoemisyjna oraz 4 Środowisko i kultura wsparcie dużych przedsiębiorstw jest możliwe, jednakże pod pewnymi warunkami związanymi z rodzajem prowadzonej działalności oraz formy właścicielskiej podmiotu. W ramach OP3 Priorytet Inwestycyjny 4a beneficjentem może być spółka prawa handlowego będąca własnością JST oraz operatorzy systemu dystrybucyjnego. Natomiast w pozostałych Priorytetach Inwestycyjnych obu Osi Priorytetowych o dofinansowanie będą mogły się ubiegać spółki prawa handlowego będące własnością JST.

Wsparcie zaplanowane w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego skierowane jest w głównej mierze do przedsiębiorstw posiadających status MŚP. W przypadku szkoleń dla przedsiębiorstw oraz ich pracowników (Oś Priorytetowa 6. Regionalny Rynek Pracy, PI 8v – przystosowanie pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian) możliwość korzystania z tego typu wsparcia posiadają wyłącznie mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa. Wyjątek stanowi sytuacja, kiedy to wsparciem są objęci pracownicy dużych przedsiębiorstw przechodzących restrukturyzację, którzy mogą być objęci programami outplacementowymi. Takie sformułowania wynikają z ww. Umowy Partnerstwa, która w sposób bezpośredni wskazuje, że „interwencja Europejskiego Funduszu Społecznego w latach 2014-2020 zostanie skierowana wyłącznie do sektora mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, które w największym stopniu decydują o rozwoju gospodarki, a przy tym napotykają na największe bariery związane z dostępem do szkoleń i edukacji”[3]. Podejście takie podyktowane jest doświadczeniami uzyskanymi z osiąganych rezultatów projektów realizowanych w okresie 2007-2013.

Należy zauważyć, że wiele możliwości daje współpraca dużych przedsiębiorstw z beneficjentami poszczególnych priorytetów inwestycyjnych. Nie jest to wsparcie bezpośrednie, jednakże pozwala kreować przyjazne otoczenie przedsiębiorstw, np. w postaci profilowania edukacji zawodowej, lepszej jakości, rozwijających się kooperantów, podwykonawców współpracujących z przedsiębiorstwami.

Zwracamy uwagę również na możliwości jakie dają programy krajowe, z których duże przedsiębiorstwa, ze względu na swój potencjał, powinny również korzystać. W szczególności szanse dotyczące wsparcia dużych podmiotów gospodarczych zostały wskazane w Programie Operacyjnym Inteligentny Rozwój 2014-2020 (Osie Priorytetowe 1, 2, 3, 4), Programie Operacyjnym Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 (Osie Priorytetowe 1 oraz 7 – w wyszczególnionych obszarach) Program Operacyjny Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 (przedsiębiorstwa w ramach partnerstw ze wskazanymi beneficjentami).

RPO-L2020 jest odzwierciedleniem celów określonych przede wszystkim w Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego 2020, ale także w dokumentach strategicznych szczebla unijnego oraz krajowego, oraz w sposób bezpośredni w Umowie Partnerstwa. W strategiach tych w przypadku przedsiębiorczości, mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa są głównym odbiorcą pomocy z uwagi na specyficzne potrzeby, liczbę takich podmiotów, podatność na fluktuacje trendów gospodarczych i ich potencjał, który wymaga wsparcia środkami publicznymi.



[1] Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020. Umowa partnerstwa. 23 maja 2014 r. s. 53

[2] Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020. Umowa partnerstwa. 23 maja 2014 r. s. 90.

[3] Programowanie perspektywy finansowej 2014-2020. Umowa partnerstwa. 23 maja 2014 r. s. 130.